ذبيح الله صفا
1569
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
ولى قلى شاملو در يك مقدمه و سه باب و خاتمه . دربارهء اين كتاب و مؤلف آن در شمار پارسىنويسان عهد سخن خواهم گفت . از ميان چند كتاب ديگر كه در آخرهاى عهد صفوى دربارهء اين سلسله نگاشته شده و در كتابخانهاى ايران و هند و اروپا پراگنده است مىتوان اينها را نام برد : تحفة العالم تأليف ميرزا ابو طالب پسر ميرزا بيگ موسوى فندرسكى ، در شرح پادشاهى شاه سلطانحسين كه بسال 1107 ه نگاشته شد « 1 » . كتاب دستور شهرياران تأليف محمد ابراهيم بن زين العابدين مجلسنويس شاه سلطانحسين در تاريخ سلطنت آن پادشاه كه دربارهء آن باز اشارتى خواهيم داشت . تاريخ طهماسبى از عبد العلى وقايعنگار دربارهء رويدادههاى ميان تاجگذارى شاه سلطان حسين ( 1105 ه ) و كشته شدن نادر شاه افشار ( 1160 ه ) كه نسخهيى از آن در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهرانست « 2 » . در كتاب « نامهء عالمآراى نادرى » تأليف محمد كاظم وزير مرو شاهجهان ، كه در ذكر احوال نادر شاه افشارست . از باب مقدمه اطلاعاتى دربارهء غلبهء افغان از آغاز ماجرا تا آخرين جنگ نادر با اشرف افغان و قلع و قمع آن طايفه آمده است « 3 » و اما باقى اين كتاب يكى از مأخذهاى سودمندست دربارهء سرگذشت نادر از كوچاندن دستهيى از طايفهء افشار در عهد شاه عباس صفوى از آذربايجان به ابيورد و درهجز و ولادت نادر تا مرگ او « 4 » .
--> ( 1 ) - فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 9 ص 1213 . ( 2 ) - فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 10 ص 1629 . ( 3 ) - عالمآراى نادرى ، ص 13 - 91 . ( 4 ) - اين كتاب با طبع عكسى و با مقدمه بقلم N . D . Mikloxo Maklay جزو سلسله انتشارات انستيتوى خاورشناسى فرهنگستان علوم اتحاد شوروى در مسكو بسالهاى 1962 - 1964 چاپ شد .